Marsz Autonomii

Marsz Autonomii to największa w Polsce pokojowa manifestacja w obronie samorządności. Odbywa się corocznie począwszy od 2007 roku w Katowicach na Górnym Śląsku w połowie lipca. 

Marsz Autonomii 2015

Napis „Autonomia” podczas 9. Marszu Autonomii – fot. A. Korzeniowski

Mieszkańcy Górnego Śląska podczas Marszu Autonomii świętują rocznicę uchwalenia (15.07) przez polski parlament Statutu Organicznego Województwa Śląskiego w 1920 roku. Ustawa przyznawała regionowi szeroką autonomię i przyczyniła się do jego gospodarczej i społecznej prosperity w okresie międzywojennym. Pamiętając o przeszłości manifestanci domagają się również budowy w Polsce państwa regionalnego, opartego na województwach realnie samorządnych, czyli autonomicznych.

Dekada Marszu Autonomii

Pierwszy Marsz Autonomii odbył 15 lipca 2007 roku w 87 rocznicę uchwalenia statutu organicznego. Regionaliści w samo południe wyruszyli z placu Wolności i przemaszerowali pod budynek dawnego Sejmu Śląskiego  – symbolu potęgi autonomicznego województwa. Żółto-niebieski korowód od tego czasu co roku witał na ulicach Katowic. Kolejne Marsze Autonomii miały miejsce: II – 12.07.2008, III – 18.07.2009, IV – 17.07.2010, V – 16.07.2011, VI – 14.07.2012, VII – 13.07.2013, VIII – 12.07.2014, IX – 13.07.2015, X – 16.07.2016. W ciągu lat  garstka 300 najbardziej zaangażowanych autonomistów i sympatyków Ruchu Autonomii Śląska przekształciła się w  kilkutysięczny tłum manifestantów. W odróżnieniu od innych demonstracji w Polsce gromadzi całe śląskie rodziny dumne ze swego pochodzenia. Piknikowa atmosfera, pozytywny przekaz oraz bezpieczeństwo – to podstawowe wyróżniki Marszów Autonomii.

Marsz Autonomii: pamięć o przeszłości

Marsz Autonomii upamiętnia jedno z najważniejszych wydarzeń w górnośląskiej historii. Uchwalony 15 lipca 1920 roku przez polski parlament Statut Organiczny Województwa Śląskiego przyznawał naszemu regionowi szeroką autonomię. Polskie elity zgodziły się na częściowe ograniczenie władzy Sejmu RP na rzecz Sejmu Śląskiego w sprawach Ślązakom najbliższych. Zagwarantowano również sprawiedliwą metodę rozliczania wpływów, jakie trafiały do Skarbu Śląskiego i jakie przezywano kolejno do centrali.

Autonomia została nielegalnie zniesiona dekretem Bieruta z 6 maja 1945 roku. Aktualne władze centralne w dalszym ciągu utrzymują ustawodawstwo totalitarne z okresu stalinizmu.  Więcej o przedwojennej autonomii województwa śląskiego na stronie: Edukacji regionalnej województwa śląskiego

Marsz Autonomii: perspektywa na przyszłość

Pamiętając o przeszłości mieszkańcy Śląska z zazdrością spoglądają na regionu w Europie Zachodniej. Zdają sobie sprawę, że przywrócenie w zmodyfikowanej formie nielegalnie zniesionej autonomii może być osiągnięte poprzez budowę Rzeczpospolitej regionów. Dlatego śląscy regionaliści żądają podczas marszów autonomii dokończenia reformy administracyjnej. Wzorem pod tym względem są demokracje zachodnioeuropejskie, które stosują różnorakie formy decentralizacji od federalizacji (USA, Kanada, Belgia, Austrialia, Niemcy) po regionalizację (Wielka Brytania, Hiszpania, Włochy).

Władze centralne w najbogatszych demokracjach ograniczają się przede wszystkim do spraw bezpieczeństwa, obronności, polityki zagranicznej, zostawiając władzom regionalnym kwestie związane z kulturą, edukacją, transportem czy służbą zdrowia. Centralizm będący cechą ustrojów totalitarnych i autorytarnych dewastuje poczucie  odpowiedzialności obywateli za losy swojego państwa. Polska regionów, której domagają się manifestanci z Marszów Autonomii, wydaje się jedyną szansą na modernizację państwa. Tylko regiony mogą budować dobrobyt Rzeczpospolitej. Warszawa tego za nas nie zrobi.

Górny Śląsk – wielki europejski region

Marsze Autonomii wspiera sojusznik Ruchu Autonomii Śląska na poziomie europejskim – Wolny Sojusz Europejski (EFA, ang. European Free Alliance). Dlatego żółto-niebieski korowód ubarwiają flagi wielu innych regionów, cieszących się już autonomią lub podążających drogą ku autonomii. Ich przedstawiciele wspierają wysiłki mieszkańców Śląska.  Uczestnicy manifestują również przywiązanie do górnośląskiej symboliki i wartości. Stąd też obok haseł związanych z potrzebą decentralizacji państwa, pojawiają się również te związane z prawnym uznaniem Ślązaków za mniejszość etniczną czy ślōnskiyj gŏdki za język regionalny.

  • Roman Pawlikowski

    Na Marszu Autonomii po prostu trzeba być!